Έκφραση – έκθεση Β΄ Λυκείου, απαντήσεις σε δύο ασκήσεις του βιβλίου της σελίδας 44

Να διαβάσετε προσεκτικά τα αποσπάσματα από ειδήσεις και να τα ξαναγράψετε μεταθέτοντας, ανάλογα με την περίπτωση που θέλετε να υπογραμμίσετε, τα λεκτικά σύνολα πάνω στο συνταγματικό άξονα. Να δικαιολογήσετε τη σύνταξή σας αυτή (σχολ. βιβλ. σ. 44):

Απάντηση

  1. Λήγει οριστικά τη Δευτέρα 29 Φεβρουάριου η προθεσμία των φορολογικών δηλώσεων.

♦   Το ΡΣ προηγείται για να τονιστεί η ενέργεια και έπεται το ΟΣ.

  1. Στην περιοχή της Κρέσνας, 140 χιλιόμετρα από τη Θεσσαλονίκη, σημειώθηκε χθες σεισμός 4.9 Ρίχτερ.

♦   Προβάλλεται εντονότερα η περιοχή με το επίκεντρο του σεισμού.

  1. Για να παρεμποδίσει την εξάπλωση της φωτιάς στους άλλους τρεις πυρηνικούς αντιδραστήρες του Τσέρνομπιλ, ο σοβιετικός πυροσβέστης Λεονίντ Τελιάτνικοφ, επικεφαλής μιας “αποστολής αυτοκτονίας” αγωνίστηκε ηρωικά επί τρεις ώρες, αγνοώντας τον κίνδυνο που διέτρεχε η ζωή του.

♦   Προηγείται το ΡΣ (παρεμποδίσει) για να δοθεί βαρύτιμα στον ίδιο το στόχο και για να προβληθεί η ηρωϊκή πράξη του πυροσβέστη.

  1. Επειδή αρνήθηκε να του πληρώσει παλιό χρέος, ο παντοπώλης Σ. Κ. ετών 49, χτες το βράδυ, στην πλατεία Παγκρατίου σκότωσε με μια σκουριασμένη πιστόλα του 21 τον πελάτη του Γ.Κ. ετών 67.

♦   Προβάλλεται το ΡΣ της δευτερεύουσας αιτιολογικής πρότασης (επειδή αρνήθηκε) για να τονιστεί η αιτία του φονικού.

  1. Στο Ολυμπιακό Στάδιο και όχι στο γήπεδο Καραϊσκάκη θα γίνει την Κυριακή το μεγάλο ντέρμπυ Ολυμπιακού – Παναθηναϊκού. Η απόφαση άλλαξε χτες το βράδυ όταν…

♦    Δίνεται έμφαση στο συγκεκριμένο χώρο (Ολυμπιακό Στάδιο) όπου θα διεξαχθεί το ντέρμπυ.

  1. Την “Αντιγόνη” του Σοφοκλή παρουσιάζουν αύριο Εσκιμώοι στους Δελφούς.

♦    Προβάλλεται εντονότερα το έργο που θα παρουσιαστεί στους Δελφούς.

  1. Αυξάνεται από αύριο κατά 20% η τιμή των εισιτηρίων του ΟΣΕ.

♦    Με την πρόταξη του ΡΣ δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στην ενέργεια (την αύξηση της τιμής των εισιτηρίων).

  1. Από το διάστημα θα διδάξει η δεύτερη δασκάλα αστροναύτισσα.

♦    Προβάλλεται περισσότερο ο τόπος (το διάστημα) από όπου θα γίνει η διδασκαλία.

Να γράψετε έξι σύντομες ειδήσεις αρχίζοντας κάθε φορά την περίοδο με το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της είδησης (σχολ. βιβλ. σ. 44).

Απάντηση 

  1. Πολλά παιδιά από διάφορες χώρες, ήταν χθες προσκεκλημένα στη διαπολιτισμική έκθεση βιβλίου.

♦  Δίνεται έμφαση στο πλήθος των παιδιών.

  1. Το α΄ βραβείο σκηνοθεσίας στο φεστιβάλ των Καννών απονεμήθηκε φέτος στον Κούρδο σκηνοθέτη Γκιλμάζ Γκιουνέι για τη σκηνοθεσία στο “Κοπάδι”.

♦  Με την προβολή του ΟΣ. (α΄ βραβείο σκηνοθεσίας) δίνεται βαρύτητα στο δημιούργημα του σκηνοθέτη.

 3.Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής και ο Τούρκος ομόλογός του Νταγίπ Ερντογάν παρακάθησαν σε γεύμα απόψε στις Βρυξέλλες.

♦  Με την πρόταξη των ΟΣ δίνεται βαρύτητα στα πρόσωπα.

  1. 2.500 μαθητές θα επισκεφθούν στις 31 Μαρτίου τις Ολυμπιακές εγκαταστάσεις όπου θα ξεναγηθούν από Ολυμπιονίκες και Παραολυμπιονίκες.

♦  Με την πρόταξη του αριθμού δίνεται έμφαση στο πλήθος των μαθητών.

  1. Το νομοσχέδιο για την κατάλληλη αξιοποίηση των Ολυμπιακών έργων θα ψηφισθεί στις 25 Απριλίου.

♦  Με την πρόταξη του ΟΣ τονίζεται το νομοσχέδιο.

  1. Μειώθηκαν τα τροχαία κατά 12% το τελευταίο δίμηνο, όπως μαρτυρούν τα πρόσφατα στατιστικά στοιχεία.

♦  Με την πρόταξη του ΡΣ, δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στην ενέργεια.

Η ΕΠΙΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ (από το blog της κ. Γκορίδου Θ.)

Ο επίλογος εκφράζει τη λογική κατάληξη των προβληματισμών μας, συνοψίζει την κύρια ιδέα του θέματος συγκεφαλαιώνει τα βασικά πορίσματα της έρευνας.

  • Δεοντολογικός επίλογος :

α) Είναι ο επίλογος που συμπυκνώνει τα μέτρα για τη θετική ή αρνητική αντιμετώπιση ενός παράγοντα.

β) Εμπεριέχει συνοπτική περιγραφή συγκεκριμένων τρόπων εφόσον οι λύσεις αυτές δεν ήταν αντικείμενο ανάπτυξης στο κυρίως θέμα.

  • Ανακεφαλαιωτικός επίλογος :

α) Δεν είναι ιδιαίτερα πρωτότυπος, γιατί ενέχει το στοιχείο της επανάληψης.

β) Ωστόσο, κρίνεται κατασκευαστικά προσιτός, μπορεί να εφαρμοστεί σε πολλά θέματα, παρουσιάζει περιγραφικά και ασχολίαστα τις βασικές θέσεις.

  • Το κεντρικό, λοιπόν, πόρισμα που αναδύεται από τη σύντομη αυτή μελέτη του προβλήματος συμπυκνώνεται . . . . .
  • Γίνεται, λοιπόν, αντιληπτό. . . . .
  • Από όσα ως τώρα έχουν διατυπωθεί, αξίζει να τονίσουμε συμπερασματικά.
  • Συμπερασματικά, λοιπόν, μπορούμε να επισημάνουμε.
  • Αβίαστα, λοιπόν, οδηγούμαστε στο συμπέρασμα.
  • Μέθοδος συγκερασμού :

Εφαρμόζεται σε θέματα διλημματικής μορφής, δηλαδή σε θέματα στα οποία διατυπώνονται δύο αντίθετες εκδοχές σε προβλήματα που διχάζουν την κοινή γνώμη.

Σ’ αυτά τα θέματα ο ομιλητής ταυτίζεται συνηθέστατα με την διατύπωση της τρίτης άποψης που είναι συγκερασμός των διιστάμενων απόψεων.

  • Επίλογος με βάση δομικούς άξονες :

α) Συνοπτική επισήμανση του ανώτερου κινδύνου που απορρέει από το συγκεκριμένο πρόβλημα.

β) Υπογράμμιση του χρέους του ανθρώπου και της πολιτείας στην αντιμετώπιση του προβλήματος.

γ) Έμφαση στην καταπολέμηση των βαθύτερων αιτίων του προβλήματος.

δ) Προβολή της αναγκαιότητας επιστροφής στην αξία άνθρωπος.

Πηγή: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ https://theogori.wordpress.com/

ΤΑ ΕΙΔΗ ΠΡΟΛΟΓΟΥ (από το blog της κ. Γκορίδου Θ.)

 Η  δημιουργία του προλόγου συνήθως αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα αγκάθια για τους εξεταζόμενους μαθητές. Αυτό είναι φυσιολογικό καθώς δεν έχουν από την αρχή μια λογική, βάσει της οποίας θα ξεκινήσουν τη συγγραφή του προλόγου και κατά συνέπεια της έκθεσής τους. Αντίθετα, ξεκινούν με την προοπτική να γράψουν γρήγορα κάτι απλό, με το οποίο πρέπει απαραίτητα να ξεκινήσει το κείμενο.

Ο πρόλογος δεν είναι κάτι απλό για την έκθεση, μα ούτε είναι και κάτι δύσκολο και επίπονο. Το σπουδαιότερο από όλα είναι να κατανοήσει ο μαθητής ότι η εισαγωγή είναι το «κατώφλι» του κειμένου του, είναι η πρώτη εντύπωση που ο διορθωτής θα αποκομίσει από του γραπτό του. Με ένα καλό πρόλογο, και όταν λέμε καλό εννοούμε σύντομο, περιεκτικό, κατανοητό, εύστοχο ως προς τα ζητούμενα του θέματος και πάνω απ’ όλα πρωτότυπο, σίγουρα επικεντρώνουμε την προσοχή του διορθωτή στο γραπτό μας και διεγείρουμε την περιέργεια και τη θετική κατ’αρχή διάθεση του.

Στη συνέχεια δίνονται έξι διαφορετικές προτάσεις σύνταξης προλόγου βασισμένες η κάθε μία από αυτές και σε διαφορετική λογική. Δεν διεκδικούν σε καμία περίπτωση εύσημα, είναι όμως απλές προτάσεις, που στόχο έχουν να δώσουν στους υποψηφίους μια πρώτη ιδέα για το πώς πρέπει να σκέφτονται και να εργάζονται στην προσπάθειά τους να συντάξουν μια καλή εισαγωγή στο κείμενό τους.

ΘΕΜΑ : (Τα τελευταία χρόνια) Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα των σύγχρονων αναπτυγμένων κοινωνιών είναι η αποστροφή των νέων ανθρώπων προς την πολιτική. Αφού παρουσιάσετε τις αιτίες του φαινομένου να προτείνετε συγκεκριμένες διεξόδους για τον περιορισμό του ή την οριστική αντιμετώπιση του.

Βασική αρχή : Εντοπίζω πάντα την Κεντρική και τις Περιφερειακές Έννοιες. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό, παράλληλα με τον εντοπισμό των διαφόρων εννοιών του θέματος, να προσέξουμε ώστε να προσδιορίσουμε με την απαραίτητη ακρίβεια τα ζητούμενα και δεδομένα. Ακόμη κι αν κάτι τέτοιο φαντάζει εύκολο, ωστόσο υπάρχουν θέματα τα οποία αν και δεν είναι δύσκολα ως προς την ανάλυσή τους, παρουσιάζουν δυσκολίες σχετικά με την πλήρη κατανόηση των ζητουμένων.

Κεντρική έννοια : Αποστροφή προς την Πολιτική.

Περιφερειακές έννοιες :  α) Νέοι, β) Αποστροφή, γ) Πολιτική, δ) Κοινωνία

Έξι προτάσεις προλόγου: 

  1. Τονισμός :

 Επιλέγω μια από τις έννοιες του θέματος και την αναλύω ως προς τη σπουδαιότητα  ή τη σημαντικότητα της( θετική ή αρνητική), πάντα όμως σε σχέση με το θέμα .Δεν πρέπει ποτέ να μου διαφεύγει ότι οποιοδήποτε τύπο προλόγου και αν επιλέξω να συντάξω, στο τέλος του πάντα πρέπει με κάποιο τρόπο να παρουσιάζω το θέμα για το οποίο ακριβώς γράφω.

 π.χ. [νέοι] : Οι νέοι ανέκαθεν αποτελούσαν το πιο ζωντανό κομμάτι της κοινωνίας καθώς αυτοί επωμίζονται τη συνέχεια και την ανανέωση της.(εδώ τονίζεται η σπουδαιότητα των νέων ανθρώπων για μία κοινωνία)Σήμερα ωστόσο δείχνουν μια έντονη αποστροφή προς την πολιτική οργάνωση του τόπου τους, κάτι το οποίο αποτελεί έντονα ανησυχητικό φαινόμενο.(εδώ γίνεται η σύνδεση με το θέμα και τα ζητούμενά του)

  1. Επαναδιαπραγμάτευση :

Επαναλαμβάνω τα δεδομένα του θέματος αποφεύγοντας όσο μπορώ τις λεκτικές επαναλήψεις.

 π.χ. : Στο μεταίχμιο των δύο αιώνων ένας απ’ τους σημαντικότερους κινδύνους των δημοκρατικών πολιτευμάτων είναι η στάση των νέων, μια στάση απέχθειας και αποχής, προς την πολιτική.(εδώ ήδη έχουμε παρουσιάσει τα δεδομένα) Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σοβαρό φαινόμενο για το οποίο μόνο αφού εντοπιστούν οι πραγματικές του αιτίες θα καταστεί δυνατή η εύρεση ουσιαστικής λύσης.

  1. Αντιθετικός :

 Αναλύω ως προς τη σπουδαιότητα – σημαντικότητά της (θετική ή αρνητική) την ακριβώς αντίθετη έννοια από την Κ.Ε. του θέματος. Στη συνέχεια συνδέω με το θέμα δίνοντας την αντίθεση μέσα στον πρόλογο.

Κ.Ε. = αποστροφή προς την πολιτική  

Συμμετοχή – Ενδιαφέρον για πολιτική.

 π.χ. : Το ενδιαφέρον για τα κοινά και η συμμετοχή σ’ αυτά ανέκαθεν αποτελούσαν τον ακρογωνιαίο λίθο της δημοκρατίας.(εδώ παρουσιάστηκε τονιζόμενη η αντίθετη έννοια από την κεντρική) Σήμερα, ωστόσο, το δημοκρατικό οικοδόμημα φαίνεται να κλονίζεται καθώς το σημαντικότερο κομμάτι των κοινωνιών, οι νέοι, αποστρέφεται την πολιτική και επιλέγει να παραμείνει αδρανές.(παρουσίαση της αντίθεσης με την Κ.Ε. του θέματος) Δυστυχώς αν δεν εντοπιστούν οι γενεσιουργές αιτίες του φαινομένου πολύ δύσκολα θα μπορέσει κανείς να προσδιορίσει με ακρίβεια τις λύσεις που θα το περιορίσουν.(σύνδεση με τα ζητούμενα του θέματος)

  1. Παραδειγματικός :

Επιλέγω ένα παράδειγμα, όσο γίνεται πιο σύγχρονο, ευρέως γνωστό και κοινώς αποδεκτό. Το παρουσιάζω στον πρόλογο σαν να είναι αυτό το παράδειγμα η αιτία που με οδήγησε να γράψω την έκθεση.

π.χ. Παραδείγματα σχετικά :

1) Οι τελευταίες Εθνικές Εκλογές

        Αποχή          Κυρίως νέοι

Συμμετοχή           Κυρίως μεσήλικες

Υποψηφίων

2) Οι φοιτητικές εκλογές.

3) Η Βουλή των Εφήβων.

Ο σχετικά πρόσφατα καθιερωμένος θεσμός της Βουλής των Εφήβων, αποτελεί ένα χαρακτηριστικότατο παράδειγμα της σπουδαιότητας με την οποία η ελληνική πολιτεία αντιμετωπίζει το ζήτημα της ευαισθητοποίησης και συμμετοχής των νέων στα πολιτικά δρώμενα της χώρας.(παρουσίαση του παραδείγματος που θεωρητικά μας ώθησε στο να γράψουμε την έκθεση) Αυτό βέβαια καταδεικνύει και την ανησυχία με την οποία αντιμετωπίζει την αποστροφή της νέας γενιάς προς τα πολιτικά πράγματα(έμμεση σύνδεση με το θέμα και τα ζητούμενά του)

  1. Αναφορά σε παραμέτρους του θέματος που δεν ζητούνται :

Επιλέγουμε παραμέτρους  που αφορούν το θέμα αλλά δεν μας τις ζητά, επικεντρώνουμε την προσοχή μας στη σπουδαιότερη από αυτές την οποία και αναλύουμε σύντομα, και στη συνέχεια συνδέουμε με το θέμα.

Μου ζητά = Αιτίες – Λύσεις

Δε ζητά = Συνέπειες. (Άρα επιλέγω μια σημαντική συνέπεια).

 π.χ. : Ο σημαντικότερος κίνδυνος που αντιμετωπίζει η σύγχρονη δημοκρατία είναι αυτός του εκφυλισμού και της αυτοδιάλυσης, καθώς βασικά συστατικά της στοιχεία, όπως είναι οι νέοι σε ηλικία πολίτες, αρνούνται τη συμμετοχή τους στα κοινά και αποστρέφονται στο σύνολο της την πολιτική.(έγινε αναφορά σε μία από τις σπουδαιότερες επιπτώσεις του φαινομένου κατά την κρίση μας) Κρίνεται λοιπόν αναγκαίο η όσο το δυνατόν γρηγορότερα εξέταση των παραμέτρων που οδηγούν στη γιγάντωση του φαινομένου έτσι ώστε οι λύσεις να προκύψουν ευκολότερα.(Κλείνει ο πρόλογος με την απαραίτητη άμεση ή έμμεση αναφορά στα ζητούμενα του θέματος)

  1. Παραγωγικός :

Την Κεντρική  Έννοια του θέματος τη θεωρούμε πάντα ως κάτι ειδικό. Έτσι αναζητούμε έννοιες γενικότερου περιεχομένου μέσα στις οποίες κατά γενική ομολογία εντάσσεται και η Κ.Ε.  προκειμένου να προηγηθούν ώστε να φανεί η Έννοια  που μας ενδιαφέρει ως φυσική τους κατάληξη. Επειδή αυτός ο τύπος προλόγου φαντάζει ως ο πλέον δύσκολος για τους υποψηφίους, θα πρέπει να γνωρίζουν ότι για να εντοπίζουν τις κάθε φορά γενικότερες έννοιες της Κεντρικής Έννοιας, αρκεί να διατυπώνουν τα ερωτήματα: Πού εντάσσεται; Πού οφείλεται; Ποιου ζητήματος ή ποιας παραμέτρου αποτελεί μέρος;

 π.χ. :                                  Γενικό ⇒   Ειδικό

     Κοινωνία ή                     Κοινωνική                   Προβληματική                   Αποστροφή προς

Κοινωνικότητα      ⇒          Οργάνωση     ⇒            Λειτουργία         ⇒              την πολιτική

π.χ. : Η έμφυτη κοινωνικότητα του ανθρώπου τον έχει οδηγήσει στη σύσταση των κοινωνιών μέσα στις οποίες για να υπάρξει δημιούργησε διάφορα οργανωτικά συστήματα με κυρίαρχα τα πολιτεύματα. Επειδή όμως οι πολιτικές λειτουργίες δεν είναι πάντα άψογες αλλά αντίθετα παρουσιάζουν ενίοτε προβλήματα, ειδικά τα τελευταία χρόνια έχουν οδηγήσει τους νέους ανθρώπους σε μια απέχθεια και αποστροφή προς την πολιτική.

Κλείνοντας αυτή τη σύντομη αναφορά στις δυνατότητες που υπάρχουν προκειμένου να συντάξουμε πρόλογο, είναι αναγκαίο να θυμόμαστε ότι πρέπει να είναι απλός και κατανοητός πάνω απ’ όλα, και όσο το δυνατόν περισσότερο πρωτότυπος. Εάν θέλουμε να είμαστε έτοιμοι στις εξετάσεις, είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε συνεχείς δοκιμές και προσπάθειες προκειμένου να εξοικειωθούμε με όλους τους τρόπους. Μόνον έτσι θα έχουμε τη δυνατότητα να συντάξουμε την καλύτερη εισαγωγή για το κείμενό μας.

Πηγή: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ https://theogori.wordpress.com

Πορεία διαγράμματος έκθεσης (από το blog της κ. Γκορίδου Θ.)

ΠΟΡΕΙΑ  ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΟΣ  ΕΚΘΕΣΗΣ

1) Διαβάζω προσεκτικά το θέμα και προσδιορίζω την κεντρική έννοια την

οποία και προσπαθώ να εξηγήσω όσο γίνεται καλύτερα. Στη συνέχεια

υπογραμμίζω όλες τις περιφερειακές έννοιες που προσπαθώ να ερμηνεύσω και

να εντοπίσω τη διακριτή ή όχι σχέση με το κύριο ζητούμενο του θέματος.

 

2) Ξεχωρίζω με προσοχή τα ερωτήματα που προκύπτουν από το θέμα μου και

εντοπίζω αυτά που θα πρέπει να αναλύσω στο κυρίως θέμα.

 

3) Αφού ξαναδιαβάζω την εκφώνηση προσέχω αν μου ζητά να γράψω άρθρο

(απαραίτητα δίνω τίτλο στο κείμενό μου), ομιλία ή επιστολή (χρειάζεται να

κάνω προσφώνηση και στο τέλος αποφώνηση), απλή έκθεση – δοκίμιο.

 

4) Με βάση τον αριθμό των λέξεων που μου ζητούν υπολογίζω ότι στο κυρίως

θέμα θα γράψω τόσες παραγράφους όσες και εκατοντάδες των λέξεων κατά

μία λιγότερη π.χ 300 – 400 λέξεις = 2 με 3 παραγράφους των εκατό περίπου

λέξεων η κάθε μία (εκτός του προλόγου και του επιλόγου.)

 

5) Δίνω απαντήσεις όσο γίνεται πιο εμπεριστατωμένα προκειμένου να καλύψω

τις απαιτήσεις των ερωτήσεων για το κυρίως θέμα.

 

6) Ανάλογα με τον αριθμό των παραγράφων κατατάσσω τις απαντήσεις που

έχω δώσει έχοντας υπόψη ότι οι ιδέες που θα ενταχθούν στην ίδια παράγραφο

πρέπει να ταιριάζουν νοηματικά και να μην είναι πάρα πολλές διότι υπάρχει

κίνδυνος να θεωρηθεί εγκυκλοπαιδισμός. Συνήθως δύο το πολύ τρεις ιδέες

μαζί είναι αρκετές. Στη συνέχεια τις κατατάσσω κατά αύξουσα ή φθίνουσα

σειρά.

 

7) Έχοντας ξεκαθαρίσει το περιεχόμενο της έκθεσης προχωρώ στην σύνταξη

προλόγου (οι πιο διαδεδομένοι είναι ο αντιθετικός και ο παραδειγματικός

αλλά και ο τονισμός θα μπορούσε να είναι ιδιαίτερα εύσχημος και χρήσιμος).

 

 Σημείωση

Όπως όταν γράφω παράγραφο έτσι και όταν γράφω έκθεση πρέπει να

προσέχω πάρα πολύ ώστε να κάνω σωστές θεματικές περιόδους στις οποίες θα

ανταποκρίνονται πλήρως στο περιεχόμενο των παραγράφων. Προσοχή θα

πρέπει να δώσω και στον τρόπο σύνδεσης των παραγράφων αλλά και των

ιδεών μου γενικότερα.

Πηγή: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ https://theogori.wordpress.com

Βιβλίο Έκθεσης- έκφρασης Β΄Λ. – 3η άσκηση σελίδας 30: Συζητήστε για τα κόμικς

Συζητήστε για τα κόμικς (σχολ. βιβλ. σ. 30).

 Απάντηση

Αν και σχετικά μικρή η περίοδος ζωής των κόμικς – μόλις ένας αιώνας – εντούτοις η εξάπλωσή τους σε όλον τον πλανήτη είναι εντυπωσιακή. Αυτό εύκολα μπορεί να εξηγηθεί αν λάβουμε υπόψη τα κυριότερα χαρακτηριστικά τους γνωρίσματα που αφορούν το περιεχόμενο και τη γλώσσα τους.

Συγκεκριμένα τα παιδιά και οι νέοι αγαπούν τα κόμικς, γιατί το περιεχόμενό τους, που συνήθως αποτελείται από ιστορίες, μυθικές, περιπετειώδεις, επιστημονικής φαντασίας ή χιουμοριστικές προσελκύει το ενδιαφέρον τους.

Όταν το κωμικό στοιχείο διαπερνά αυτές τις ιστορίες, η πρόσληψή τους γίνεται ευχάριστη και ευπρόσδεκτη.

Όταν είναι μυθικές, τέτοιου είδους ιστορίες γοητεύουν την παιδική ψυχή. Τηρουμένων των αναλογιών, θα λέγαμε ότι τα κόμικς αποτελούν τον διάδοχο των παραμυθιών με τα οποία μεγάλωναν και μεγαλώνουν τα παιδιά.

Το δραματικό στοιχείο διεγείρει συναισθήματα και επιτρέπει την ταύτιση των παιδιών με τον κάθε ήρωα.

Η αφήγηση της ιστορίας με εικόνες δημιουργεί ένταση, αγωνία και ικανοποίηση με το λυτρωτικό τέλος της.

Η μικρή έκταση διευκολύνει τα παιδιά να παρακολουθούν ολόκληρη την ιστορία και να κατανοεί την εξέλιξή της.

Η απλοϊκή οργάνωση των ιστοριών και των χαρακτήρων των ηρώων (καλοί-κακοί, υπερήρωες) ανταποκρίνεται στη διανοητική κατάσταση των παιδιών και στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται και κατανοούν την πραγματικότητα.

Εξάλλου οι ιστορίες των κόμικς παρουσιάζονται με εντυπωσιακές εικόνες, τις οποίες συνοδεύουν σύντομες λεζάντες με λόγο απλό, λιτό ή συνθηματολογικό. Οι λεζάντες αυτές είναι υποστηρικτικές και υποβοηθούν τη μεγαλύτερη ανάδειξη της εικόνας, γεγονός που καθιστά εύκολη την πρόσληψη των μηνυμάτων.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο οι ιστορίες των κόμικς ψυχαγωγούν και με τρόπο εύκολο και ελκυστικό προσφέρουν γνώσεις, καλλιεργώντας το χιούμορ και τη φαντασία τους.

Βιβλίο Έκθεσης- έκφρασης Β΄Λ. – άσκηση σελίδας 30, (δ): i. ομαδική εργασία, έρευνα για περιοδικά, ii. πώς θα θέλατε ένα περιοδικό…;

%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%81%ce%b9%ce%b1-213x300 120_archaiologia down-town

286_noembrios-20074-troxoi difono

δ. Να συζητήσετε για τα περιοδικά που απευθύνονται στους νέους: Τι εμφάνιση και
τι περιεχόμενο έχουν; Σας ικανοποιούν απόλυτα; Ποια ενδιαφέροντά σας δεν καλύπτουν; (σχολ. βιβλ. σ. 30)

Απάντηση

α. Περιοδικά: Δίφωνο (τελευταίο τεύχος: Ιαν. 2011), Διαβάζω, Ιστορία εικονογραφημένη, Φιλολογική (τριμηνιαίο περιοδικό της Π.Ε.Φ.), Επίκαιρα, Αντί, Νέμεσις, Αρχαιολογία, Οικολογία, Η Λέξη, 4 τροχοί, κ.ά.

ελληνικά περιοδικά-8 εξώφυλλα

Η καταγραφή να γίνει σε δελτίο που θα περιλαμβάνει: τον τίτλο, τη συχνότητα έκδοσης, την τιμή και τον χαρακτηρισμό του περιοδικού (ποικίλης ύλης, λογοτεχνικό, μουσικό, κ.λπ.).

β. Ταξινόμηση περιοδικών ανάλογα με την ύλη τους:

  1. Ποικίλης ύλης
  2. Ιστορικά
  3. Λογοτεχνικά
  4. Μουσικά
  5. Περιβαλλοντικά-οικολογικά
  6. Περιοδικά αυτοκινήτου

Ταξινόμηση περιοδικών ανάλογα με το κοινό στο οποίο απευθύνονται:

  1. Ανδρικά
  2. Γυναικεία
  3. Νεανικά κ.λπ.

γ. Η γλωσσική ποικιλία που χρησιμοποιείται στα διάφορα περιοδικά εξαρτάται από το κοινό στο οποίο απευθύνονται και τo περιεχόμενό τους.

Στα περιοδικά ποικίλης ύλης η γλώσσα, κατά κύριο λόγο, είναι απλή, καθώς χρησιμοποιείται το καθημερινό λεξιλόγιο και κυριαρχεί η αναφορική (κυριολεκτική) λειτουργία της γλώσσας. Προτιμώνται η παρατακτική σύνδεση (χρησιμοποιούνται λίγες δευτερεύουσες προτάσεις) και οι σύντομες περίοδοι λόγου, ώστε τα κείμενα να είναι εύληπτα και να γίνονται εύκολα κατανοητά από το κοινό, ανεξάρτητα από το μορφωτικό του επίπεδο.

Στα περιοδικά τα οποία απευθύνονται σε ένα εξειδικευμένο κοινό (για παράδειγμα, περιοδικά λογοτεχνίας, αυτοκινήτου, μουσικής ιστορίας κ.ά.), η γλώσσα που χρησιμοποιείται προσαρμόζεται ανάλογα. Συνήθως, γίνεται χρήση ειδικής ορολογίας και λεξιλογίου, που σχετίζονται με το συγκεκριμένο αντικείμενο.

Στα περιοδικά που απευθύνονται στη νέα γενιά, η γλώσσα που χρησιμοποιείται συνδέεται με τον γλωσσικό κώδικα/την ιδιόλεκτο των νέων, όπως αυτός διαμορφώνεται στις σημερινές συνθήκες. Περιέχει, επομένως, εκφράσεις κλισέ, τεχνολογικούς όρους, νεολογισμούς, ξένες λέξεις κ.ά.

δ. Ως προς το περιεχόμενο, τα περιοδικά τα οποία απευθύνονται στους νέους συνδέονται με τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα της νέας γενιάς. Έτσι, περιέχουν θέματα που αναφέρονται στη μουσική, τον κινηματογράφο, τον αθλητισμό, την ψηφιακή τεχνολογία κ.ά. Τα θέματα που προβάλλονται συνδέονται, κατά κύριο λόγο, με την παγκόσμια βιομηχανία του θεάματος και της ψυχαγωγίας, τα ινδάλματα της μουσικής ή του αθλητισμού. Έτσι, από τα περιοδικά αυτά πολλές φορές απουσιάζουν θέματα τα οποία σχετίζονται με σοβαρά κοινωνικά προβλήματα της εποχής μας, όπως η καταστροφή του περιβάλλοντος, η έλλειψη επικοινωνίας, η ανεργία και ο ρατσισμός.

Τα περιοδικά αυτά έχουν συνήθως εντυπωσιακή εμφάνιση, καθώς αξιοποιούν όλες τις τεχνικές δυνατότητες της σύγχρονης τυπογραφίας (έντονα χρώματα, μεγάλα γράμματα, εντυπωσιακές φωτογραφίες), ώστε να είναι περισσότερο ελκυστικά.

ε. Πώς θα θέλατε ένα περιοδικό που απευθύνεται στους νέους; Αναφερθείτε στην εμφάνισή του, στο είδος, στην ποιότητα και στην οργάνωση της ύλης του (σχολ. βιβλ. σ. 30).

Απάντηση

Ένα νεανικό περιοδικό θα πρέπει να είναι συμβατό με τα ενδιαφέροντα, τον προβληματισμό και τις ανάγκες της νεολαίας.

♦   Ως προς την εμφάνιση ένα περιοδικό για νέους πρέπει να έχει τις καλύτερες προδιαγραφές. Χρειάζεται δηλαδή να είναι καλαίσθητο, ευφάνταστο, ελκυστικό, πρωτότυπο, εικονογραφούμενο με τις νέες μεθόδους πολυχρωμίας και στοιχειοθεσίας.

♦   Ως προς το είδος ένα περιοδικό ποικίλης ύλης με πλούσια θεματολογία είναι το καταλληλότερο, καθώς η νεολαία εστιάζει το ενδιαφέρον της σε πολλούς και διάφορους τομείς.

♦  Ως προς το περιεχόμενο ένα περιοδικό ποικίλης ύλης μπορεί να παρουσιάζει πολυποίκιλη θεματολογία που καλύπτει όλα τα ενδιαφέροντα της νέας γενιάς (τεχνολογία, επιστήμη, τέχνη, αθλητισμός, ψυχαγωγία, πολιτική, κοινωνικά ζητήματα, οικουμενικός πολιτισμός).

♦   Ως προς την οργάνωση της ύλης το περιοδικό χρειάζεται να κατατάσσει την ύλη ανάλογα με τους τομείς ενδιαφέροντος, τους οποίους πρέπει να παρουσιάζει με τρόπο ευδιάκριτο αλλά και καλαίσθητο. Η επιμέρους θεματολογία του να είναι προσεγμένη, με λόγο σαφή και γλώσσα κατανοητή από τη νεολαία.

Φιλοσοφία Β΄Λ.-Ανάλυση κειμένου 3 σελ. 86 βιβλίου (Ντεκάρτ, Στοχασμοί περί της πρώτης φιλοσοφίας, μτφρ. Ευάγγελος Βανταράκης, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2003, σ. 79-81)

Κερτέσιος, γνώση, Γαλλική Φιλοσοφία, Λογική,  Ντεκαρτ, νους, Μαθηματικά, αλήθεια, Θεός.jpg

“Ας πάρουμε παραδείγματος χάριν αυτό το κερί. […] Ενώ μιλώ, το μετακινώ προς τη φωτιά: τα υπολείμματα γεύσης εξαλείφονται, η οσμή εξανεμίζεται, το χρώμα μεταβάλλεται, το σχήμα χάνεται, το μέγεθος αυξάνει, γίνεται ρευστό, θερμαίνεται, μετά βίας, μπορεί να αγγιχτεί και, αν το χτυπήσουμε τώρα, δεν εκπέμπει κανέναν ήχο. […] Το ίδιο το κερί δεν ήταν η ηδύτητα του μελιού, το άρωμα των λουλουδιών, η λευκότητα, το σχήμα ή ο ήχος, αλλά ένα σώμα που προ ολίγου μου φανερωνόταν υπό εκείνους τους τρόπους και τώρα μου φανερώνεται υπό άλλους. […] Ας προσέξουμε και, παραμερίζοντας όσα δεν ανήκουν στο κερί, ας δούμε τι απομένει: τίποτα άλλο από κάτι εκτατό, εύκαμπτο και ευμετάβολο.[…] Τι είναι όμως αυτό το κερί που δε γίνεται αντιληπτό παρά με το πνεύμα; Είναι το ίδιο που βλέπω, που αγγίζω, που φαντάζομαι, εντέλει το ίδιο που έκρινα εξαρχής. Ας σημειωθεί όμως ότι η αντίληψή του δεν είναι ένα ενέργημα της όρασης, της αφής ή της φαντασίας, και ούτε ήταν ποτέ, παρότι έτσι φάνηκε προηγουμένως, αλλά μόνο μια εποπτεία του πνεύματος, η οποία μπορεί να είναι ατελής και συγκεχυμένη, όπως ήταν προηγουμένως, ή σαφής και διακριτή, όπως είναι τώρα, αναλόγως του αν παρατηρώ περισσότερο ή λιγότερο εκείνα που το συνθέτουν”
(Ρενέ Ντεκάρτ, Στοχασμοί περί της πρώτης φιλοσοφίας, μτφρ. Ευάγγελος Βανταράκης, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2003, σ. 79-81)

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Ο Ντεκάρτ ή Καρτέσιος  αναφέρει το παράδειγμα του κεριού για να δείξει πως το θεμέλιο της αλήθειας είναι το υποκείμενο που σκέπτεται, το υποκείμενο ή, πράγμα που είναι το ίδιο, το Εγώ-υποκείμενο που περνάει από τη σφαίρα του Είναι, δηλαδή από τη σφαίρα της υπαρκτικής του οντότητας ή της ύπαρξής του, στη σφαίρα της σκέψης και της γνώσης. Ας θυμηθούμε εδώ τη βασική αρχή του φιλοσόφουσκέπτομαι, (άραυπάρχωΠιο ειδικά, στο εν λόγω παράδειγμα, ο Ντεκάρτ τονίζει πως αυτό που είναι το κερί στην ταυτότητά του ή ενότητά του το συλλαμβάνει μόνο το πνεύμαΟι αισθήσεις δεν μας επιτρέπουν να αντιλαμβανόμαστε την ενότητά του αλλά μόνο τις μεταβαλλόμενες ποιότητες. Τα αισθήματα που έχουμε δεν μπορούν να δηλώσουν τίποτα για το κερί. Αυτό που μπορούμε να προσλάβουμε μέσω αυτών είναι η οσμή, η γεύση του κ.λπ.· αυτές όμως οι ποιοτικές του μεταβολές δεν μπορούν να μας οδηγήσουν στην ιδέα ή την έννοια του κεριού. Την αναγωγή στην ιδέα του μπορεί να την επιτύχει η κριτική δύναμη του σκεπτόμενου υποκειμένου. Ακριβώς τούτο το Εγώ-υποκείμενο, μέσα από την πολλαπλότητα των ποιοτικών μεταβολών του κεριού, ήτοι του κάθε πράγματος, σχηματίζει παραστάσεις, δηλαδή εποπτείες ή έννοιες, στη σφαίρα της συνείδησης. Η ενεργοποιημένη λοιπόν συνείδηση δείχνει πως η ιδέα ή η έννοια δεν υπάρχει σε ένα ιδεατό βασίλειο του πράγματος, όπως π.χ. συμβαίνει στον Πλάτωνα, αλλά συνυφαίνεται με το ίδιο το Είναι των πραγμάτων και είναι η ίδια η ιδέα που επιτρέπει στο νοούν ή σκεπτόμενο υποκείμενο να θέτει το Είναι των πραγμάτων, δηλαδή να καθιστά τα πράγματα αντικείμενα της σκέψης.